Gündem

Ünlü Ekonomist Hanke, Yeni Ekonomik Sistem İçin ‘Başarısız Olmaya Mahkum’ Dedi!

Türkiye’de hükümet Türk Lirası’ndaki kıymet kaybını durdurmak için “kur muhafazalı lira mevduatını” devreye aldı. 

Hükümetin attığı son adımları pahalandıran Johns Hopkins Üniversitesi Profesörü Steve Hanke, süreksiz bir rahatlama sağlasa da bu sistemin sürdürülebilir olmayacağı ve “yaraya bant yapıştırmaktan öteye gidemeyeceği” görüşünü belirtti.

Dövizde patlamaların sürmesini beklediğini ve yükün bilgi mükelleflerinin sırtına bineceğini belirtti.

Yükü vergi mükellefleri sırtlayacak

4fag

Yeni finansal enstrümanın açıklanmasının akabinde, Dolar ve Euro kurunda gerileme gözlemlendi. 

Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı İktisat Profesörü Steve Hanke ise, bu sistemin Türkiye’nin ekonomik krizine tahlil getirmeyeceği ve yükün vergi mükellefleri üzerinde olacağı kanısında.

Yeni finansal eserin, biri genel kur başkası de mevduatlara ait gölge bir kur olmak üzere ikili bir sistem oluşturduğunu; görünen cephede düşük ya da sıfır faiz oranı ancak perde ardında faiz oranı olduğunu ve bu formda faiz oranının art kapıdan devreye alındığını belirten Steve Hanke, kur muhafazalı mevduat sisteminin açıklanmasından bu yana Türk Lirası’nda bir ölçü toparlanma olmuş olsa da enflasyonun hala çok yüksek olduğuna dikkat çekti.

Hanke, “Bu sistem lirayı korumuyor. Riskin yükünü de vergi mükellefleri sırtlanacak. Zira bu farkın ödenmesi için para ya Hazine’den ya da Merkez Bankası’ndan gelecek. Sonuç olarak Türk vatandaşları bunu ödeyecek. O nedenle Türk Lirası’nın ne kadar zayıf olacağına bağlı olarak bu büyük bir mali yük getirebilir” dedi.

“Bulgar Levası bile Türk Lirası’na kıyasla daha güçlü”

4fag

1997’de para şurası oluşturarak döviz krizini aşan Bulgaristan’da devrin cumhurbaşkanı Petar Stoyanov’un danışmanı olan Steve Hanke, Türk Lirası’nın kendi para üniteleri karşısında da kıymet kaybetmesinin akabinde Bulgaristan vatandaşlarının alışveriş için Türkiye’ye akın ettiğini hatırlattı.

Bulgaristan’daki üzere para şurası oluşturulsa Türk Lirası’nın da ABD Doları kadar güçlü olacağını savunan Hanke, “İşleri kolay kolay düzeltmenin tek yolu bence bu. 1997’de ıslahat yaptığımızda Bulgaristan’ın eski cumhurbaşkanı Stoyanov’un baş danışmanı olduğum için Bulgaristan’da çok tanıdığım var, onlarla sık sık da konuşuyorum. Hafta sonları Türkiye’de alışverişin tadını çıkarıyorlar. Neden? Zira Bulgar Levası Euro’nun bir kopyası ve onun kadar güçlü. Türk Lirası’na kıyasla da güçlü” dedi.

“Döviz kurunda süreksiz rahatlamanın ne kadar süreceğini kestirmek zor”

4fag

Türkiye’de Ocak ayının birinci haftasında enflasyon bilgileri açıklanacak. ABD Merkez Bankası’nın da (FED) 2022 yılı içinde üç sefer faiz artırması bekleniyor.

İktisat cephesindeki bu gelişmeler göz önüne alındığında, Türkiye iktisadını önümüzdeki periyotta ne bekliyor?

Hanke, “Kur Muhafazalı TL mevduatı” olarak isimlendirilen finansal enstrümanın devreye girmesiyle kimi mevduatların ABD Doları’ndan TL’ye geçmesiyle süreksiz bir rahatlama olsa da bu rahatlamanın ne kadar süreceğinin kestirilemeyeceği görüşünde. Steve Hanke, “Başarısız olmaya mahkum bir sistem zira daima hazinenin ve vergi mükelleflerinin mevduat sahiplerini desteklemesi gerekecek” diyor.

Bu planın sıkıntıları çözmeye yetmeyeceğini belirten Hanke, bundan sonra döviz kuruna ait beklentiler konusunda da, “Tahminde bulunmak güç ancak genel olarak problemlerin devam etmesini öngörüyorum. Yeni plan hiçbir şeyi çözmez. Lakin büyük bir yaranın üzerine yara bandı fonksiyonu görür. Yara bandı çıktığında her şey bozulur. Genel olarak Türkiye üzerinde çok baskı olacağını ve tahminen de dövizde daha evvel gördüğümüz şiddetli patlamaların olacağını düşünüyorum’’ dedi.

“TÜSİAD’ın en nihayetinde bir şey söylemiş olması ne söylediğinden daha önemli”

4fag

TÜSİAD 18 Aralık’ta yaptığı açıklamada hükümete “genel kabul görmüş iktisat bilimi kurallarına süratle dönülmeli” davetinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise bir gün sonra TÜSİAD’a seslenerek “Sizin tek vazifeniz var, yatırım üretim, istihdam ve büyüme. Kalkıp da hükümete saldırmanın değişik yollarını aramayın. Bizimle gayret edemezsiniz” karşılığını verdi.

Steve Hanke, “TÜSİAD üzere hürmet gören bir derneğe ait enteresan noktalardan biri, bardağı taşıran son damlaya yani Türk Lirası’ndaki son dayanılmaz paha kaybına kadar nispeten sessiz kalmış olması. Yaşanan durum milletlerarası açıdan olumsuz olarak görülüyor zira milletlerarası şirketler TÜSİAD’a hürmet duyuyor ve bence sonunda bir şey söylemiş olmaları ne söylediklerinden daha önemli” kelamlarıyla karşılıklı açıklamaları kıymetlendirdi.

Yeni ekonomik model nasıl bedellendiriliyor?

4fag

Türkiye’de düşük faiz oranlarının ihracatı arttırıp ithalatı azaltacağı ve büyümeyi sağlayacağı savunulan yeni bir ekonomik modelden kelam ediliyor.

Cumhurbaşkanlığı İktisat Danışmanı Cemil Ertem’in hazırlayıp sunduğu yeni ekonomik modele ait raporda yüksek faiz ve düşük kura dayalı ekonomik modelin yatırım ortamını zayıflattığı ve ihracatta rekabetçi gücü azalttığı savunuluyor.

Bu modele nazaran, kıymet kaybeden lirayla ihracatın daha rekabetçi hale geleceği düşünülüyor. Bununla birlikte, Türkiye’de hükümet minimum fiyatın yaklaşık yüzde 50 oranında arttırılacağını açıklamış olsa da yükselen enflasyon sebebiyle alım gücünün azalmasıyla birlikte bu artırımın kısa mühlet içinde eriyebileceği telaşı var.

Latin Amerika ülkelerindeki ekonomik duruma ve bu ülkelerde uygulanan ekonomik modellere atıfta bulunan Steve Hanke, “Eğer durum bu modelde öngörüldüğü üzere olsa, Latin Amerika dünyanın ihracat motoru olurdu” diyor.

‘Bu daima kaybedilen bir oyun!’

4fag

Parada bu boyutta yaşanan bedel kaybının ihracatı arttıracağı ve cari açığı fazlaya dönüştüreceği fikrini mantıksız bulan Hanke, “Bunu uygulamalı olarak düşünelim. Şayet o denli olsaydı, dünyanın ihracat motoru Latin Amerika olurdu zira para üniteleri periyodik olarak her vakit kıymet kaybediyor. İster Arjantin, Brezilya ister Peru; para üniteleri daima bedel kaybediyor ve bu ülkeler hiçbir vakit da süratli bir büyüme sağlamadı.” tabirlerini kullandı.

Para üniteleri güçlü olan İsviçre ve Almanya üzere ülkelerin ihracat motoru olduğunu belirten Steve Hanke, parası kıymet kaybeden ülkelerde yükselen enflasyonun maliyeti arttırdığına ve bu durumun kayba yol açtığına dikkat çekti.

“Şirketler para ünitesinin güçlü olacağını bilirse, üretimi arttırmaya odaklanır. Latin Amerika’da ise bunun tam aykırısı oluyor. Orada hükümeti para ünitesine bedel kaybettirmeye, birkaç aylık bir avantaj kazandırmaya ikna etmeye odaklanıyorlar. Sonra bu avantaj ortadan kalkıyor zira para ünitesi paha kaybediyor. Para ünitesi bedel kaybedince enflasyon yükseliyor. Bu durumda maliyet paranın kıymet kaybettiği süratten daha süratli artıyor. Bu daima kaybedilen bir oyun. Parası bedel kaybeden bir ülkede tahminen süreksiz bir rahatlama görebilirsiniz lakin çok yakın vakitte enflasyon maliyetinizi arttırır ve alacağınız her türlü kur yararını siler. Bu kayıp çoklukla başlangıçta yaşanan bedel kaybının boyutunu aşar” kelamlarıyla yeni ekonomik modelin tahlil getirmeyeceğini savundu.

EK İŞLER VE YURT DIŞI İLE İLGİLİ İLANLAR İÇİN MUTLAKA UĞRAYIN

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu