Gündem

Türkiye ‘İmkânsızı’ Başaracak mı? Mahfi Eğilmez Anlattı: Dolarda Düşüş Sürer mi?

Türkiye’de doların son aylardaki yükselişi ve düşüşü ile en çok konuşulan hususların ortasında yer alan iktisat teoremleri TL’nin bedel kazanmasıyla ilgili ne diyor?

Düşük faizle özgür piyasa iktisadında kurlardaki hareketleri denetim etmenin kuralı nedir?

‘İmkânsız Üçlü’

4fag

Ekonomist Mahfi Eğilmez global sistemde kurlardaki ve sermaye hareketlerindeki serbestiyi anlattığı yazısında küreselleşme öncesi sabit periyotlardan gelinen dalgalı sistemdeki piyasa hareketlerini anlatıyor.

‘İmkansız Üçlü’ denilen sistemde tıpkı anda kur, sermaye ve para siyasetinde oyun alanı olmadığı anlatılırken, son devirde Türkiye’deki durumun bunu neresinde olduğuna değiniyor.

Temel 3 soru

4fag

Ünlü ekonomist Eğilmez temel bağlamda bu sistem içerisinde son günlerin can alıcı bahislerine dair 3 soru yöneltiyor:

– Türkiye’de sermaye hareketleri hür mi? 

– Faizler serbestçe belirlenebiliyor mu? 

– Kurlar serbestçe belirleniyor mu?

Görünenle gerçek uyumlu mu?

4fag

Eğilmez, yanıtlar sonrası mevzuyu şu halde inceliyor:

Durum tespiti bize Türkiye’nin imkânsız üçlü kuralını görünürde ihlal ettiğini gösteriyor. Hakikaten o denli mi? İmgeyle gerçek birbirine uyuyor mu? 

Bu soruyu yanıtlamak için kur ve faize bir defa daha yakından bakalım. 

Kura müdahale edildiğini Merkez Bankası açıklamalarından ve hangi ölçülerde müdahale edildiğini de rezervlerdeki erimeden görebiliyoruz. Bu müdahale başarılı olabiliyor mu? Kısa vadeli düşüşler gerçekleştirilse de şimdilik kesin bir muvaffakiyet elde edilmiş görünmüyor. Müdahale bırakıldığında kur yine yükselişe geçiyor. Kura müdahale olsa bile görünürde TL yabancı paralara karşı içerideki paha kaybından (enflasyon) daha fazla paha kaybediyor. Bu durumda kura müdahale, imkânsız üçlü kuralını bozacak kadar güçlü değil dememiz mümkün. 

Faiz problemi biraz daha karışık görünse de kurun durumundan pek de farklı değil. Merkez Bankası bankalara verdiği borcun faizini düşürünce, bankalar birinci günlerde mevduat sahiplerine verdiği faizi düşürse de sonradan yükseltiyor. Bir orta yüzde 14 – 15’lere kadar düşen mevduat faizleri yine yüzde 20’lere yükseldi. Kredi faizleri ise düşmüyor: Şimdilerde yüzde 30’lar dolayında dolaşıyor. Tıpkı gelişme Devlet Tahvili faizlerinde de geçerli. 2 yıllık tahvilin faizi yüzde 23’e yakın, 5 yıllık tahvil faizi de yüzde 25’i zorluyor.

Gerek kura gerekse faize yapılan müdahaleler imkânsız üçlü kuralının çizdiği çerçeveyi bozacak kadar güçlü ya da sonuç alıcı olmadığı için sistem, aksasa da çalışmaya devam edebiliyor.

EK İŞLER VE YURT DIŞI İLE İLGİLİ İLANLAR İÇİN MUTLAKA UĞRAYIN

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu